به گزارش ایسنا، زیست و کنشگری مردمان مناطق مرزی و به‌خصوص جوانان به‌واسطه سیاست‌های اقتصادی که دولت‌های مختلف طی سالیان برنامه‌ریزی و اجرا کرده‌اند، کنشگری در کشاکش میدان‌های مختلف معنابخش نوع سرمایه و توسعه در آینده است که اگر واکاوی نشود، چه‌بسا نیرو و سرمایه انسانی در معرض مخاطره قرار گیرد و آنچه اهمیت این امر را بیشتر نمایان می‌کند، جایگاه سرمایه‌های انسانی در توسعه اقتصادی و اجتماعی است و نه سرمایه‌های مادی و منابع زیرزمینی. محققان مختلف، آموزش عالی را برای رسیدن به توسعه با ابعاد اجتماعی فرهنگی و اقتصادی ضروری دانسته‌اند.

بنا بر گفته متخصصان، رسیدن به اهداف توسعه هزاره، شاخص‌های گفتمان توسعه جهانی و رسیدن به پیشرفت‌های فناوری و تکنولوژیکی بدون نیروی ماهر و باسواد غیر قابل تصور است. سیاست‌های مختلف اقتصادی و آموزشی در سطح کلان، انتخاب جوانان را که تحت تسلط محرک‌های بیرونی‌اند و در یک معنا کنش‌هایشان پاسخ به محیط بیرونی است، به چالش می‌کشد. امروزه وضعیت اخلاقی و فرهنگی بیش‌ازپیش در حال تبدیل‌شدن به مظهری از مناسبات بازار است و اگر این وضعیت به همین منوال ادامه پیدا کند، بی‌تردید زندگی تحصیلی جوانان شهرستان‌های مرزی نظیر بانه و همچنین سرمایه تحصیلی آن‌ها با چالش بیشتری روبه‌رو خواهد شد.

در این خصوص، گروهی از پژوهشگران کشور از دانشگاه‌های تهران و الزهرا، مطالعه‌ای را انجام داده‌اند که در آن، سیاست‌های تجارت مرزی و نقش آن در زندگی تحصیلی جوانان مرزنشین مورد بررسی واقع شده است.

این تحقیق با استفاده از تکنیک‌های مصاحبه گروهی و فردی و همچنین مشاهده و اسناد انجام شده است و در آن، سه گروه مختلف شامل بازاریان، فرهنگیان و محصلان شرکت داشته‌اند.

یافته‌های این پژوهش حاکی از آن است که فقر تاریخی، ناکارآمدی آموزش عالی، محدودیت صنعتی و محیطی به‌منزله شرایط عِلَی شناخته‌شده و انگاره ذهنی دیگران در مورد پول نیز، معنادارترین عینیت را داشته است. همچنین بنا بر این نتایج، ضعف فرهنگی- آموزشی در سطح محلی، به‌منزله شرایط مداخله‌گر در هژمونی پول و محاسبه‌گری در زندگی تأثیرگذارند.

به گفته سید احمد فیروزآبادی، دانشیار و پژوهشگر گروه مطالعات توسعه اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران و همکارانش، «جوانان در برخورد با چنین شرایطی، راهبردهای کنشگری اقتصادی، سودجویی و کسب منزلت مادی را اتخاذ می‌کنند. این هژمونی، پیامدهای فرهنگی مهمی همچون بی‌ارزشی تحصیلات، رنگ‌باختگی اعتبار فرهنگی، ترک تحصیل و کنش‌های ذهنی ترک تحصیل را در پی داشته است».

این محققان معتقدند: «ازجمله راهکارهای این تحقیق می‌توان اشاره کرد که در حیطه سیاست‌گذاری اقتصادی، نبود برنامه‌ریزی کلان در برخورد با تجارت مرزی و مدیریت نادرست آن باعث سلطه کامل اقتصاد ناپایدار و بی‌سرانجام است که هر روزه به دلایل امنیتی و نبود چاره‌سازی‌های کارآمد با مشکلات عدیده مواجه می‌شود».

آن‌ها می‌افزایند: «همچنین توجه به منابع زیرساختی صنعتی مناطق مرزی و تقویت کافی اقتصاد منطقه همچون خیلی از شهرهای دیگر می‌تواند رنگ‌باختگی حوزه‌های مختلف فرهنگی را تا حدودی مدیریت کند. طبیعتاً در مناطقی که یک زیرساخت صنعتی و کشاورزی وجود ندارد، رشد بازار و تجارت مرزی که یک شبه افراد زیادی را پولدار می‌کند، می‌تواند جذابیتی فراوان داشته باشد».

این یافته‌ها که حاصل تلاش علمی پژوهشی محققان هستند و «دوفصل‌نامه بررسی مسائل اجتماعی ایران» وابسته به دانشگاه تهران به انتشار آن‌ها پرداخته است، می‌توانند در سیاست‌گذاری‌های تعدیل‌شده در خصوص مناطق مرزی مؤثر واقع شوند.

انتهای پیام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *